Main Page: Difference between revisions

From IKS BHU
Jump to navigation Jump to search
imported>Gagan
mNo edit summary
imported>Gagan
mNo edit summary
Line 322: Line 322:


नान्यत्वेऽप्यभ्यासस्योपचारात् 2/2/30
नान्यत्वेऽप्यभ्यासस्योपचारात् 2/2/30
अन्यदन्यस्मादनन्यत्वादनन्यदित्यन्यताऽभावः 2/2/31

Revision as of 12:23, 13 January 2025

प्रमाणप्रमेयसंशयप्रयोजनदृष्टान्तसिद्धान्तावयवतर्कनिर्णयवादजल्पवितण्डाहेत्वाभासच्छलजातिनिग्रहस्थानानांतत्त्वज्ञानान्निःश्रेयसाधिगमः 1/1/1

दुःखजन्मप्रवृत्तिदोषमिथ्याज्ञानानामुत्तरोत्तरापाये तदनन्तरापायादपवर्गः 1/1/2

प्रत्यक्षानुमानोपमानशब्दाः प्रमाणानि 1/1/3

इन्द्रियार्थसन्निकर्षोत्पन्नं ज्ञानपव्यपदेश्यमव्यभिचारि  व्यवसायात्मकं प्रत्यक्षम् 1/1/4

अथ तत्पूर्वकं त्रिविधमनुमानं पूर्ववच्छेषवत् सामान्यतोदृष्टञ्च 1/1/5

प्रसिद्धसाधर्म्यात् साध्यसाधनमुपमानम् 1/1/6

आप्तोपदेशः शब्दः 1/1/7

स द्विविधो दृष्टादृष्टार्थत्वात् 1/1/8

आत्मशरीरेन्द्रियार्थबुद्धिमनः प्रवृत्तिदोषप्रेत्यभावफलदुःखापवर्गास्तु प्रमेयम् 1/1/9

इच्छाद्वेषप्रयत्नसुखदुःखज्ञानान्यात्मनो लिङ्गम् 1/1/10

चेष्टेन्द्रियार्थाश्रयः शरीरम् 1/1/11

घ्राणरसनचक्षुस्त्वक्  श्रोत्राणीन्द्रियाणि भूतेभ्यः 1/1/12

पृथ्व्यापस्तेजो वायुराकाशमिति भूतानि 1/1/13

गन्धरसरूपस्पर्शशब्दाः पृथिव्यादिगुणास्तदर्थाः 1/1/14

बुद्धिरुपलब्धिर्ज्ञानमित्यनर्थान्तरम् 1/1/15

युगपज्ज्ञानानुत्पत्तिर्मनसो लिङ्गम् 1/1/16

प्रवृत्तिर्वाग्बुद्धिशरीराम्भः 1/1/17

प्रवर्तनालक्षणा दोषाः 1/1/18

पुनरुत्पत्तिः प्रेत्यभावः 1/1/19

प्रवृत्तिदोषजनितोऽर्थः फलम् 1/1/20

बाधनालक्षणंदुःखम् 1/1/21

तदत्यन्तविमोक्षोऽपवर्गः 1/1/22

समानानेकधर्मोपपत्तेर्विप्रतिपत्तेरुपलब्ध्यनुपलब्ध्यव्यवस्थातश्च विशेषापेक्षो विमर्शः संशयः 1/1/23

यमर्थमधिकृत्य प्रवर्तते तत् प्रयोजनम् 1/1/24

लौकिकपरीक्षकाणां यस्मिन्नर्थे बुद्धिसाम्यं स दृष्टान्तः 1/1/25

तन्त्राधिकरणाभ्युपगमसंस्थितिः सिद्धान्तः 1/1/26

स चतुर्विधः सर्वतन्त्रप्रतितन्त्राधिकरणाभ्युपगमसंस्थित्यर्थान्तरभावात् 1/1/27

सर्वतन्त्राविरुद्धस्तन्त्रेऽधिकृतोऽर्थः सर्वतन्त्रसिद्धान्तः 1/1/28

समानतन्त्रसिद्धःपरतन्त्रसिद्धःप्रतितन्त्रसिद्धान्तः 1/1/29

यत्सिद्धावन्यप्रकरणसिद्धिः सोऽधिकरणसिद्धान्तः 1/1/30

अपरीक्षिताभ्युपगमात्तद्विशेषपरीक्षणमभ्युपगमसिद्धान्तः 1/1/31

प्रतिज्ञाहेतुदाहरणोपनयनिगमनान्यवयवाः 1/1/32

साध्यनिर्देशः प्रतिज्ञा 1/1/33

उदाहरणसाधर्म्यात्साध्यसाधनं हेतुः 1/1/34

तथा वैधर्म्यात् 1/1/35

साध्यसाधर्म्यात्तद्धर्मभावी  दृष्टान्त उदाहरणम् 1/1/36

तद्विपर्ययाद्वा विपरीतम् 1/1/37

उदाहरणापेक्षस्तथेत्युपसंहारो न तथेति वा साध्यस्योपनयः 1/1/38

हेत्वपदेशात्प्रतिज्ञायाः पुनर्वचनं निगमनम्  1/1/39

अविज्ञाततत्वेऽर्थे कारणोपपत्तितस्तत्त्वज्ञानार्थमूहस्तर्कः मूहस्तर्कः 1/1/40

विमृश्य पक्षप्रतिपक्षाभ्यामर्थावधारणं निर्णयः 1/1/41

प्रमाणतर्कसाधनोपालम्भः सिद्धान्ताविरुद्धः पञ्चावयवोवपन्नः पक्षप्रतिपक्षपरिग्रहो वादः1/2/1

यथोक्तोपपन्नश्छलजातिनिग्रहस्थानसाधनोपालम्भो जल्पः 1/2/2

स प्रतिपक्षस्थापनाहीनो वितण्डा 1/2/3

सव्यभिचारविरुद्धप्रकरणसमसाध्यसमकालातीता हेत्वाभासाः 1/2/4

अनैकान्तिकः सव्यभिचारः 1/2/5

सिद्धान्तमभ्युपेत्य तद्विरोधी विरुद्धः 1/2/6

यस्मात् प्रकरणचिन्ता स निर्णयार्थमपदिष्टः प्रकरणसमः 1/2/7

  साध्याविशिष्टः साध्यत्वात्साध्यसमः 1/2/8

कालात्ययापदिष्टः कालातीतः 1/2/9

वचनविघातोऽर्थविकल्पोपपत्त्या छलम् 1/2/10

  तत् त्रिविधं वाक्छलं सामान्यच्छलमुपचारच्छलञ्चेति 1/2/11

अविशेषाभिहितेऽर्थे वक्तुरभिप्रायादर्थान्तरकल्पना वाक्छलम् 1/2/12

सम्भवतोऽर्थस्यातिसामान्ययोगादसम्भूतार्थकल्पना सामान्यछलम् 1/2/13

धर्मविकल्पनिर्देशेऽर्थसद्भावप्रतिषेध उपचारच्छलम् 1/2/14

वाक्छलमेवोपचारच्छलं तदविशेषात् 1/2/15

न तदर्थान्तरभावात् 1/2/16

अविशेषे वा किञ्चित्साधर्म्यादेकच्छलप्रसङ्गः 1/2/17

साधर्म्यवैधर्म्याभ्यां प्रत्यवस्थानं जातिः 1/2/18

विप्रतिपत्तिरप्रतिपत्तिश्च निग्रहस्थानम् 1/2/19

तद्विकल्पाज्जातिनिग्रहस्थानबहुत्वम् 1/2/20

|| अथ द्वितीयाध्याये, प्रथमाह्निकम् ||

समानानेकधर्माध्यवसायादन्यतरधर्माध्यवसायाद्वा न संशयः 2/1/1

विप्रतिपत्त्यव्यवस्थाध्यवसायाच्च 2/1/2

विप्रतिपत्तौ च सम्प्रतिपत्तेः 2/1/3

अव्यवस्थात्मनि व्यवस्थितत्वाच्चव्यवस्थायाः 2/1/4

तथाऽत्यन्तसंशयस्तद्धर्मसातत्योपपत्तेः 2/1/5

यथोक्ताध्यवसायादेव तद्विशेषापेक्षात् संशये नासंशयो नात्यन्तसंशयो वा 2/1/6

यत्र संशयस्तत्रैवमुत्तरोत्तरप्रसङ्गः 2/1/7

प्रत्यक्षादीनामप्रामाण्यं त्रैकाल्यासिद्धेः 2/1/8

पूर्वहि प्रमाणसिद्धौ नेन्द्रियार्थसन्निकर्षात्प्रत्यक्षोत्पत्तिः 2/1/9

पश्चात् सिद्धौ न प्रमाणेभ्यः प्रमेयसिद्धिः 2/1/10

युगपत्सिद्धौ प्रत्यर्थनियतत्वात् क्रमवृत्तित्वाभावो बुद्धीनाम् 2/1/11

त्रैकाल्यासिद्धेः प्रतिषेधानुपपत्तिः 2/1/12

सर्वप्रमाणप्रतिषेधाच्च प्रतिषेधानुपपत्तिः 2/1/13

तत्प्रामाण्ये वा न सर्वप्रमाणविप्रतिषेधः 2/1/14

त्रैकाल्याप्रतिषेधश्च शब्दादातोद्यसिद्धिवत्तत्सिद्धेः 2/1/15

प्रमेया च तुला प्रामाण्यवत् 2/1/16

प्रमाणतः सिद्धेः प्रमाणानां प्रमाणान्तरसिद्धिप्रसङ्गः 2/1/17

तद्विनिवृत्तेर्वा प्रमाणसिद्धिवत् प्रमेयसिद् 2/1/18

न प्रदीपप्रकाशवत् तत्सिद्धेः 2/1/19

क्वचिन्निवृत्तिदर्शनादनिवृत्तिदर्शनाच्च क्वचिदनेकान्तः 2/1/20

प्रत्यक्षलक्षणानुपपत्तिरसमग्रवचनात् 2/1/21

नात्ममनसोः सन्त्रिकर्षाभावे प्रत्यक्षोत्पत्तिः 2/1/22

दिग्देशकालाकाशेष्वप्येवं प्रसङ्ग 2/1/23

ज्ञानलिङ्गत्वादात्मनो नानवरोधः 2/1/24

तदयौगपद्यलिङ्गत्वाच्च न मनसः 2/1/25

प्रत्यक्षनिमित्तत्वाच्चेन्द्रियार्थयोः सन्त्रिकर्षस्य स्वशब्देन वचनम् 2/1/26

सुप्तव्यासक्तमनसां चेन्द्रियार्थयोः सन्निकर्षनिमित्तत्वात् 2/1/27

तैश्चापदेशो ज्ञानविशेषाणाम् 2/1/28

व्याहतत्वादहेतुः 2/1/29

नार्थविशेषप्राबल्यात् 2/1/30

प्रत्यक्षमनुमानमेकदेशग्रहणादुपलब्धेः 2/1/31

न प्रत्यक्षेण यावत्तावदप्युपलम्भात् 2/1/32

न चैकदेशोपलब्धिरवयविसद्भावात् 2/1/33

साध्यत्वादवयविनि सन्देहः 2/1/34

सर्वाग्रहणमवयव्यसिद्धेः 2/1/35

धारणाकर्षणोपपत्तेश्च 2/1/36

सेनावनवत् ग्रहणामिति चेन्नातीन्द्रियत्वादणूनाम् 2/1/37

रोधोपघातसादृश्येभ्यो व्यभिचारादनुमानमप्रमाणम् 2/1/38

नैकदेशत्राससादृश्येभ्याऽर्थान्तरभावात् 2/1/39

वर्त्तमानाभावः पततः पतितपतितव्यकालोपपत्तेः 2/1/40

तयोरप्यभावो वर्तमानाभावे तदपेक्षत्वात् 2/1/41

नातीतानागतयोरितरेतरापेक्षासिद्धिः 2/1/42

वर्तमानाभावे सर्वाग्रहणम् प्रत्यक्षानुपपत्तेः 2/1/43

कृतताकर्तव्यतोपपत्तेस्तूभयथा ग्रहणम् 2/1/44

अत्यन्तप्रायैकदेशसाधर्म्यादुपमानासिद्धिः 2/1/45

प्रसिद्धसाधर्म्यादुपमानसिद्धेर्यथोक्तदोषानुपपत्तिः 2/1/46

प्रत्यक्षेणाप्रत्यक्षसिद्धेः 2/1/47

नाप्रत्यक्षे गवये प्रमाणार्थमुपमानस्य पश्यामः 2/1/48

तथेत्युपसंहारादुपमानसिद्धेर्नाविशेषः 2/1/49

शब्दोऽनुमानमर्थस्यानुपलब्धेरनुमेयत्वात् 2/1/50

उपलब्धेरद्विप्रवृत्तित्वात् ? 2/1/51

सम्बन्धाच्च ? 2/1/51

आप्तोपदेशसामर्थ्याच्छब्दादर्थसम्प्रत्ययः 2/1/52

पूरणप्रदाहपाटनानुपलब्धेश्च सम्बन्धाभावः 2/1/53

शब्दार्थव्यवस्थानादप्रतिषेधः? 2/1/54

न सामयिकत्वाच्छब्दार्थसम्प्रत्ययस्य 2/1/55

जातिविशेषे चानियमात् 2/1/56

तदप्रमाण्यमनृतव्याघातपुनरुक्तदोषेभ्यः 2/1/57

न कर्मकर्तृसाधनवैगुण्यात् 2/1/58

अभ्युपेत्य कालभेदे दोषवचनात् 2/1/59

अनुवादोपपत्तेश्च 2/1/60

वाक्यविभागस्य चार्थग्रहणात् 2/1/61

विध्यर्थवादानुवादवचनविनियोगात् 2/1/62

विधिर्विधायकः 2/1/63

स्तुतिर्निन्दा परकृतिः पुराकल्प इत्यर्थवादः 2/1/64

विधिविहितस्यानुवचनमनुवादः 2/1/65

नानुवादपुनरुक्तयोर्विशेषः शब्दाभ्यासोपपत्तेः 2/1/66

शीघ्रतरगमनोपदेशवदभ्यासान्नाविशेषः 2/1/67

मन्त्रायुर्वेदप्रामाण्यवच्च तत्प्रामाण्यमाप्तप्रामाण्यात् 2/1/68

|| अथ द्वितीयाध्याये द्वितीयमाह्निकम् ||

न चतुष्ट्वमैतिह्यार्थापत्तिसम्भवाभावप्रामाण्यात् 2/2/1

शब्द ऐतिह्यानर्थान्तरभावादनुमानेऽर्थापत्तिसम्भवाभावानर्थान्तरभावाच्चाप्रतिषेधः 2/2/2

अर्थापत्तिरप्रमाणमनैकान्तिकत्वात् 2/2/3

अनर्थापत्तावर्थापत्त्यभिमानात् 2/2/4

प्रतिषेधाप्रामाण्यञ्चानैकान्तिकत्वात् 2/2/4

तत्प्रामाण्ये वा नार्थापत्त्यप्रामाण्यम् 2/2/5

नाभावप्रामाण्यं प्रमेयासिद्धेः 2/2/6

लक्षितेष्वलक्षणलक्षितत्वादलक्षितानां तत्प्रमेयसिद्धिः 2/2/7

असत्यर्थे नाभाव इति चेत्र, अन्यलक्षणोपपत्तेः 2/2/8

तत्सिद्धेरलक्षितेष्वहेतुः 2/2/90

नः लक्षणावस्थितापेक्षासिद्धेः 2/2/11

प्रागुत्पत्तेरभावोपपत्तेश्च 2/2/12

आदिमत्त्वादैन्द्रियकत्वात् कृतकवदुपचाराच्च 2/2/13

नः घटाभावसामान्यनित्यत्वात् नित्येप्वप्यनित्यवदुपचाराच्च 2/2/14

तत्त्वभाक्तयोर्नानात्वविभागादव्यभिचारः 2/2/15

सन्तानानुमानविशेषणात् 2/2/16

कारणद्रव्यस्य प्रदेशशब्देनाभिधानात् 2/2/17

प्रागुच्चारणादनुपलब्धेरावरणाद्यनुपलब्धेश्च 2/2/18

तदनुपलब्धेरनुपलम्भादावरणोपत्तिः 2/2/19

अनुपलम्भादप्यनुपलब्धिसद्भाववन्नावरणानुपपत्तिरनुपलम्भात् 2/2/20

अनुपलम्भात्मकत्वादनुलब्धेरहेतुः 2/2/21

अस्पर्शत्वात् 2/2/22

न, कर्मानित्यत्वात् 2/2/23

न, अणुनित्यत्वात् 2/2/24

सम्प्रदानात् 2/2/25

तदन्तरालानुपलब्धेरहेतुः 2/2/26

अध्यापनादप्रतिषेधः 2/2/27

उभयोः पक्षयोरन्यतरस्याध्यापनादप्रतिषेधः 2/2/28

अभ्यासात् 2/2/29

नान्यत्वेऽप्यभ्यासस्योपचारात् 2/2/30

अन्यदन्यस्मादनन्यत्वादनन्यदित्यन्यताऽभावः 2/2/31