Sloka 225
Sloka 225
Sloka (श्लोक)
सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म विशुद्धं परं स्वतःसिद्धम् । नित्यानन्दैकरसं प्रत्यगभिन्नं निरन्तरं जयति ॥ २२५ ॥
पदच्छेद / Padaccheda
सत्यं ज्ञानम् अनन्तं ब्रह्म विशुद्धं परं स्वतःसिद्धम् नित्यानन्द-एकरसं प्रत्यक्-अभिन्नं निरन्तरं जयति
Transliteration (लिप्यांतरण)
satyaṁ jñānam anantaṁ brahma viśuddhaṁ paraṁ svataḥsiddham | nityānandaikarasaṁ pratyagabhinnaṁ nirantaraṁ jayati || 225 ||
Translation (अनुवाद)
The eternal, blissful, indivisible and supreme Brahman, which is truth, knowledge and infinite, prevails continuously.
Word-by-Word Meaning (अन्वय के साथ शब्दार्थ)
| Sanskrit (संस्कृत) | English Meaning (अर्थ) | Hindi Meaning (हिंदी अर्थ) |
|---|---|---|
| सत्यं (satyaṁ) | truth | सत्य |
| ज्ञानम् (jñānam) | knowledge | ज्ञान |
| अनन्तं (anantaṁ) | infinite | अनंत |
| ब्रह्म (brahma) | Brahman | ब्रह्म |
| विशुद्धं (viśuddhaṁ) | pure | विशुद्ध |
| परं (paraṁ) | supreme | पर |
| स्वतःसिद्धम् (svataḥsiddham) | self-established | स्वतः सिद्ध |
| नित्यानन्द-एकरसं (nityānanda-ikarasam) | eternal bliss | नित्य आनंदमय |
| प्रत्यक्-अभिन्नं (pratyag-abhinnaṁ) | indivisible, inner self | प्रत्यक्-अभिन्न |
| निरन्तरं (nirantaram) | continuously | निरंतर |
| जयति (jayati) | prevails | जय करता है |
कर्ता-क्रिया-विधान / S-V-O Tuples
| कर्ता (Subject) | क्रिया (Verb) | विधान (Object) | अंग्रेज़ी अनुवाद / English Translation | हिंदी अनुवाद / Hindi Translation |
|---|---|---|---|---|
| ब्रह्म | जयति | निरन्तरं | Brahman prevails continuously. | ब्रह्म निरंतर जय करता है। |
Important Concepts (महत्वपूर्ण अवधारणाएँ)
Categories (वर्गीकरण)
- Truth
- Knowledge
- Eternity
- Non-duality
- Spirituality
Commentary (टीका)
This verse glorifies Brahman as the ultimate reality, characterized by satya (truth), jñāna (knowledge), and ananta (infinity). It asserts that Brahman is viśuddha (pure) and para (supreme), indicating its transcendent nature. The assertion of being nityānanda-ikarasa underlines its essence of eternal bliss, while pratyag-abhinnaṃ emphasizes non-duality. As svataḥsiddham, Brahman is self-established, not reliant on anything else. The term jayati implies a continuous triumph over ignorance, indicating an eternally prevailing presence in contrast to the transient worldly phenomena. This sloka captures the essence of Vedantic philosophy where Brahman is considered the substratum of all existence.