Sutra 2 2 66
Sutra 2_2_66
Original Text:
व्यक्तिगुणविशेषाश्रयो मूर्तिः
Word-by-Word Breakdown
| Sanskrit Term | Transliteration | Hindi Meaning | English Meaning |
|---|---|---|---|
| व्यक्तिगुणविशेषाश्रयः | vyakti-guṇa-viśeṣāśrayaḥ | व्यक्ति, गुण और विशेष का आश्रय – वह जिसमें व्यक्ति, गुण और विशेष स्थित होते हैं | The substratum of individual, quality, and particularity |
| मूर्तिः | mūrtiḥ | मूर्त वस्तु – आकार या रूप से युक्त पदार्थ | Material entity; that which possesses form or shape |
Concept List
- व्यक्तिगुणविशेषाश्रय (substratum of individual, quality, and particularity)
- मूर्ति (material entity)
Subject–Verb–Object Triples
- मूर्ति – serves as substratum – व्यक्तिगुणविशेष
- व्यक्तिगुणविशेष – reside in – मूर्ति
Triple Tables
Hindi
| विषय (S) | संबंध (V) | वस्तु (O) |
|---|---|---|
| मूर्ति | आश्रय बनती है | व्यक्तिगुणविशेष |
| व्यक्तिगुणविशेष | स्थित होते हैं | मूर्ति |
English
| Subject (S) | Relation (V) | Object (O) |
|---|---|---|
| Material entity | serves as substratum for | individual, quality, and particularity |
| Individual, quality, and particularity | inhere in | material entity |
Translation/Explanation
Hindi
इस सूत्र में कहा गया है कि जिसमें व्यक्ति, गुण और विशेष स्थित होते हैं, वही मूर्त (मूर्त वस्तु) कहलाती है। अर्थात्, मूर्ति वह है जो इन तीनों का आश्रय है, यानी जिसमें ये तीनों तत्त्व विद्यमान रहते हैं।
English
This sūtra states that the entity which serves as the substratum for individual, quality, and particularity is called a material entity (mūrti). In other words, a material entity is that in which these three—individuality, quality, and particularity—are found to inhere.