Sloka 119: Difference between revisions
imported>Vij Added sloka content |
imported>Vij Added sloka content |
||
| Line 1: | Line 1: | ||
== Sloka 119 == | == Sloka 119 == | ||
=== Sloka (श्लोक) === | |||
<pre> | <pre> | ||
विशुद्धसत्त्वस्य गुणाः प्रसादः | |||
स्वात्मानुभूतिः परमा प्रशान्तिः । | |||
तृप्तिः प्रहर्षः परमात्मनिष्ठा | |||
यया सदानन्दरसं समृच्छति ॥ ११९ ॥ | |||
</pre> | </pre> | ||
=== पदच्छेद / Padaccheda === | |||
विषुद्धसत्त्वस्य गुणाः प्रसादः <br /> | |||
स्वात्मानुभूतिः परमा प्रशान्तिः ।<br /> | |||
तृप्तिः प्रहर्षः परमात्मनिष्ठा <br /> | |||
यया सदानन्दरसम् समृच्छति ॥ | |||
=== Transliteration (लिप्यांतरण) === | |||
viśuddhasattvasya guṇāḥ prasādaḥ<br /> | |||
svātma-anubhūtiḥ paramā praśāntiḥ |<br /> | |||
tṛptiḥ praharṣaḥ paramātma-niṣṭhā<br /> | |||
yayā sadānanda-rasam samṛcchati || 119 || | |||
=== Translation (अनुवाद) === | |||
The attributes of pure being include clarity, self-experience, supreme tranquility, contentment, joy, and a firm establishment in the supreme self, through which one attains the essence of eternal bliss. | |||
- Word | === Word-by-Word Meaning (अन्वय के साथ शब्दार्थ) === | ||
{| class="wikitable" | |||
|- | |||
! Sanskrit (संस्कृत) !! English Meaning (अर्थ) !! Hindi Meaning (हिंदी अर्थ) | |||
|- | |||
| विशुद्धसत्त्वस्य (viśuddhasattvasya) || of pure being || विशुद्ध सत्त्व के | |||
|- | |||
| गुणाः (guṇāḥ) || attributes || गुण | |||
|- | |||
| प्रसादः (prasādaḥ) || clarity || प्रसाद | |||
|- | |||
| स्वात्मानुभूतिः (svātma-anubhūtiḥ) || self-experience || आत्मानुभूति | |||
|- | |||
| परमा (paramā) || supreme || परम | |||
|- | |||
| प्रशान्तिः (praśāntiḥ) || tranquility || शांति | |||
|- | |||
| तृप्तिः (tṛptiḥ) || contentment || तृप्ति | |||
|- | |||
| प्रहर्षः (praharṣaḥ) || joy || प्रहर्ष | |||
|- | |||
| परमात्मनिष्ठा (paramātma-niṣṭhā) || establishment in the supreme self || परमात्मनिष्ठा | |||
|- | |||
| यया (yayā) || by which || जिससे | |||
|- | |||
| सदानन्दरसम् (sadānanda-rasam) || essence of eternal bliss || सदा आनंद रस | |||
|- | |||
| समृच्छति (samṛcchati) || attains || प्राप्त करता है | |||
|} | |||
- | === कर्ता-क्रिया-विधान / S-V-O Tuples === | ||
{| class="wikitable" | |||
|+ कर्ता-क्रिया-विधान / Subject-Verb-Object (S-V-O) Tuples | |||
! कर्ता (Subject) !! क्रिया (Verb) !! विधान (Object) !! अंग्रेज़ी अनुवाद / English Translation !! हिंदी अनुवाद / Hindi Translation | |||
|- | |||
| विशुद्धसत्त्वस्य गुणाः || समृच्छति || सदानन्दरसम् || The attributes of pure being attain eternal bliss. || विशुद्ध सत्त्व के गुण सदा आनंद को प्राप्त करते हैं। | |||
|} | |||
=== Important Concepts (महत्वपूर्ण अवधारणाएँ) === | |||
* [[viśuddha-sattva|viśuddha-sattva (विशुद्धसत्त्व)]] | |||
* [[prasāda|prasāda (प्रसाद)]] | |||
* [[svātma-anubhūti|svātma-anubhūti (स्वात्मानुभूति)]] | |||
* [[paramātman|paramātman (परमात्मन)]] | |||
=== Categories (वर्गीकरण) === | |||
* Purity | |||
* Self-realization | |||
* Bliss | |||
* Spiritual Joy | |||
=== Commentary (टीका) === | |||
This verse speaks of the qualities that arise from a state of pure being (*viśuddha-sattva*). Such attributes include clarity (*prasāda*), deep self-experience (*svātma-anubhūti*), supreme tranquility (*paramā praśāntiḥ*), contentment (*tṛptiḥ*), and joy (*praharṣaḥ*). These qualities lead to an establishment in the supreme self (*paramātma-niṣṭhā*), ultimately allowing the individual to experience or attain the essence of eternal bliss (*sadānanda-rasam*). In Vedantic philosophy, this serves as a guide to achieving a state of constant joy and liberation through the cultivation of these attributes. | |||
''' | ''' | ||
Latest revision as of 16:15, 7 January 2025
Sloka 119
Sloka (श्लोक)
विशुद्धसत्त्वस्य गुणाः प्रसादः स्वात्मानुभूतिः परमा प्रशान्तिः । तृप्तिः प्रहर्षः परमात्मनिष्ठा यया सदानन्दरसं समृच्छति ॥ ११९ ॥
पदच्छेद / Padaccheda
विषुद्धसत्त्वस्य गुणाः प्रसादः
स्वात्मानुभूतिः परमा प्रशान्तिः ।
तृप्तिः प्रहर्षः परमात्मनिष्ठा
यया सदानन्दरसम् समृच्छति ॥
Transliteration (लिप्यांतरण)
viśuddhasattvasya guṇāḥ prasādaḥ
svātma-anubhūtiḥ paramā praśāntiḥ |
tṛptiḥ praharṣaḥ paramātma-niṣṭhā
yayā sadānanda-rasam samṛcchati || 119 ||
Translation (अनुवाद)
The attributes of pure being include clarity, self-experience, supreme tranquility, contentment, joy, and a firm establishment in the supreme self, through which one attains the essence of eternal bliss.
Word-by-Word Meaning (अन्वय के साथ शब्दार्थ)
| Sanskrit (संस्कृत) | English Meaning (अर्थ) | Hindi Meaning (हिंदी अर्थ) |
|---|---|---|
| विशुद्धसत्त्वस्य (viśuddhasattvasya) | of pure being | विशुद्ध सत्त्व के |
| गुणाः (guṇāḥ) | attributes | गुण |
| प्रसादः (prasādaḥ) | clarity | प्रसाद |
| स्वात्मानुभूतिः (svātma-anubhūtiḥ) | self-experience | आत्मानुभूति |
| परमा (paramā) | supreme | परम |
| प्रशान्तिः (praśāntiḥ) | tranquility | शांति |
| तृप्तिः (tṛptiḥ) | contentment | तृप्ति |
| प्रहर्षः (praharṣaḥ) | joy | प्रहर्ष |
| परमात्मनिष्ठा (paramātma-niṣṭhā) | establishment in the supreme self | परमात्मनिष्ठा |
| यया (yayā) | by which | जिससे |
| सदानन्दरसम् (sadānanda-rasam) | essence of eternal bliss | सदा आनंद रस |
| समृच्छति (samṛcchati) | attains | प्राप्त करता है |
कर्ता-क्रिया-विधान / S-V-O Tuples
| कर्ता (Subject) | क्रिया (Verb) | विधान (Object) | अंग्रेज़ी अनुवाद / English Translation | हिंदी अनुवाद / Hindi Translation |
|---|---|---|---|---|
| विशुद्धसत्त्वस्य गुणाः | समृच्छति | सदानन्दरसम् | The attributes of pure being attain eternal bliss. | विशुद्ध सत्त्व के गुण सदा आनंद को प्राप्त करते हैं। |
Important Concepts (महत्वपूर्ण अवधारणाएँ)
- viśuddha-sattva (विशुद्धसत्त्व)
- prasāda (प्रसाद)
- svātma-anubhūti (स्वात्मानुभूति)
- paramātman (परमात्मन)
Categories (वर्गीकरण)
- Purity
- Self-realization
- Bliss
- Spiritual Joy
Commentary (टीका)
This verse speaks of the qualities that arise from a state of pure being (*viśuddha-sattva*). Such attributes include clarity (*prasāda*), deep self-experience (*svātma-anubhūti*), supreme tranquility (*paramā praśāntiḥ*), contentment (*tṛptiḥ*), and joy (*praharṣaḥ*). These qualities lead to an establishment in the supreme self (*paramātma-niṣṭhā*), ultimately allowing the individual to experience or attain the essence of eternal bliss (*sadānanda-rasam*). In Vedantic philosophy, this serves as a guide to achieving a state of constant joy and liberation through the cultivation of these attributes.