imported>Vij: Added sloka content

2025-02-02T11:44:03Z

Added sloka content

New page

== Sloka 499 ==

=== Sloka (श्लोक) ===

<pre>
आकाशवल्लेपविदूरगोऽहं
आदित्यवद्भास्यविलक्षणोऽहम् ।
अहार्यवन्नित्यविनिश्चलोऽहं
अम्भोधिवत्पारविवर्जितोऽहम् ॥ ४९९ ॥
</pre>

=== पदच्छेद / Padaccheda ===
आकाशवत् 
लेप-विदूरगः 
अहम् 
आदित्यवत् 
भास्य-विलक्षणः 
अहम् 
अहार्यवत् 
नित्य-विनिश्चलः 
अहम् 
अम्भोधिवत् 
पार-विवर्जितः 
अहम्

=== Transliteration (लिप्यांतरण) ===
ākāśavat lepavidūrago'ham ādityavad bhāsyavilakṣaṇo'ham |
ahāryavat nityaviniścalo'ham ambhodhivat pāravivarjito'ham || 499 ||

=== Translation (अनुवाद) ===
I am like the sky, free from stains; like the sun, of a distinct radiance; immovable like a mountain; and like the ocean, without a shore.

=== Word-by-Word Meaning (अन्वय के साथ शब्दार्थ) ===
{| class="wikitable"
|-
! Sanskrit (संस्कृत) !! English Meaning (अर्थ) !! Hindi Meaning (हिंदी अर्थ)
|-
| आकाशवत् (ākāśavat) || like the sky || आकाश के समान
|-
| लेप-विदूरगः (lepa-vidūragaḥ) || free from stains || लेप से दूर
|-
| अहम् (aham) || I am || मैं हूँ
|-
| आदित्यवत् (ādityavat) || like the sun || सूर्य के समान
|-
| भास्य-विलक्षणः (bhāsya-vilakṣaṇaḥ) || of distinct radiance || अद्वितीय प्रकाश वाला
|-
| अहम् (aham) || I am || मैं हूँ
|-
| अहार्यवत् (ahāryavat) || immovable || अचल
|-
| नित्य-विनिश्चलः (nitya-viniścalaḥ) || eternal and steady || नित्य और स्थिर
|-
| अहम् (aham) || I am || मैं हूँ
|-
| अम्भोधिवत् (ambhodhivat) || like the ocean || समुद्र के समान
|-
| पार-विवर्जितः (pāra-vivarjitaḥ) || without shore || तटहीन
|-
| अहम् (aham) || I am || मैं हूँ
|}

=== कर्ता-क्रिया-विधान / S-V-O Tuples ===
{| class="wikitable"
|+ कर्ता-क्रिया-विधान / Subject-Verb-Object (S-V-O) Tuples
! कर्ता (Subject) !! क्रिया (Verb) !! विधान (Object) !! अंग्रेज़ी अनुवाद / English Translation !! हिंदी अनुवाद / Hindi Translation
|-
| अहम् || विदूरगः || लेप || I am free from stains. || मैं लेप से दूर हूँ।
|-
| अहम् || विलक्षणः || भास्य || I am of distinct radiance. || मैं अद्वितीय प्रकाश वाला हूँ।
|-
| अहम् || विनिश्चलः || नित्य || I am eternal and steady. || मैं नित्य और स्थिर हूँ।
|-
| अहम् || विवर्जितः || पार || I am without a shore. || मैं तटहीन हूँ।
|}

=== Important Concepts (महत्वपूर्ण अवधारणाएँ) ===
* [[ākāśa|ākāśa (आकाश)]]
* [[āditya|āditya (आदित्य)]]
* [[ahārya|ahārya (अहार्य)]]
* [[ambhodhi|ambhodhi (अम्भोधि)]]

=== Categories (वर्गीकरण) ===
* Spirituality
* Self-Realization
* Non-Duality

=== Commentary (टीका) ===
This verse vividly captures the essence of self-realization and non-duality. The comparison with vast, boundary-less entities like the sky and the ocean symbolizes the limitless nature of the true self. Being 'lepa-vidūraga' indicates purity, while 'bhāsyavilakṣaṇa' reflects the unique and inherent luminosity of the self akin to the sun. The term 'nitya-viniścala' suggests the eternal steadiness and unchanging nature of one's true identity. 'Pāravivarjita' implies the infinite and boundary-less aspect of consciousness. Through these metaphors, the verse highlights the profound and boundless nature of self, encouraging aspirants to connect with this deeper reality beyond physical and mental limitations.

'''

Sloka 499 - Revision history

imported>Vij: Added sloka content