imported>Vij: Added sloka content

2025-03-07T17:07:20Z

Added sloka content

New page

== Sloka 222 ==

=== Sloka (श्लोक) ===

<pre>
विशोक आनन्दघनो विपश्चित्
स्वयं कुतश्चिन्न बिभेति कश्चित् ।
नान्योऽस्ति पन्था भवबन्धमुक्तेः
विना स्वतत्त्वावगमं मुमुक्षोः ॥ २२२ ॥
</pre>

=== पदच्छेद / Padaccheda ===
विशोक
आनन्दघनः
विपश्चित्
स्वयं
कुतः-चित्
न
बिभेति
कश्चित्
न
अन्यः
अस्ति
पन्था
भव-बन्ध-मुक्तेः
विना
स्व-तत्त्व-अवगमं
मुमुक्षोः

=== Transliteration (लिप्यांतरण) ===
viśoka ānandaghano vipaścit <br />svaṁ kutaścin na bibheti kaścit | <br />nānyo'sti panthā bhava-bandha-mukteḥ <br />vinā sva-tattvāvagamaṁ mumukṣoḥ || 222 ||

=== Translation (अनुवाद) ===
The wise one, filled with bliss and free from sorrow, fears nothing. There is no other path to liberation from the bonds of existence for the seeker of liberation except self-realization.

=== Word-by-Word Meaning (अन्वय के साथ शब्दार्थ) ===
{| class="wikitable"
|-
! Sanskrit (संस्कृत) !! English Meaning (अर्थ) !! Hindi Meaning (हिंदी अर्थ)
|-
| विशोक (viśoka) || free from sorrow || दुःखरहित
|-
| आनन्दघनः (ānandaghanaḥ) || filled with bliss || आनंद से परिपूर्ण
|-
| विपश्चित् (vipaścit) || wise || ज्ञानी
|-
| स्वयं (svayam) || self || स्वयं
|-
| कुतः-चित् (kutaścin) || from anywhere || कहीं से
|-
| न (na) || not || नहीं
|-
| बिभेति (bibheti) || fears || डरता है
|-
| कश्चित् (kaścit) || anyone || कोई
|-
| न (na) || not || नहीं
|-
| अन्यः (anyaḥ) || other || अन्य
|-
| अस्ति (asti) || is || है
|-
| पन्था (panthā) || path || मार्ग
|-
| भव-बन्ध-मुक्तेः (bhava-bandha-mukteḥ) || of liberation from the bonds of existence || जीवन-बन्धन से मुक्ति का
|-
| विना (vinā) || without || बिना
|-
| स्व-तत्त्व-अवगमं (sva-tattvāvagamaṁ) || self-realization || आत्मज्ञान
|-
| मुमुक्षोः (mumukṣoḥ) || for the seeker of liberation || मोक्ष के इच्छुक के लिए
|}

=== कर्ता-क्रिया-विधान / S-V-O Tuples ===
{| class="wikitable"
|+ कर्ता-क्रिया-विधान / Subject-Verb-Object (S-V-O) Tuples
! कर्ता (Subject) !! क्रिया (Verb) !! विधान (Object) !! अंग्रेज़ी अनुवाद / English Translation !! हिंदी अनुवाद / Hindi Translation
|-
| विपश्चित || बिभेति || कुतः-चित् || The wise one fears nothing. || ज्ञानी कहीं से नहीं डरता।
|-
| अन्यः || अस्ति || न पन्था || There is no other path. || कोई अन्य मार्ग नहीं है।
|-
| पन्था || न अस्ति || भवबन्धमुक्तेः विनाश्चत्त्वावगमं मुमुक्षोः || There is no path to liberation from the bonds of existence without self-realization for the seeker of liberation. || मोक्ष के इच्छुक के लिए स्वयं का ज्ञान प्राप्त किये बिना जीवन के बन्धनों से मुक्ति का कोई मार्ग नहीं है।
|}

=== Important Concepts (महत्वपूर्ण अवधारणाएँ) ===
* [[ānandaghana|ānandaghana (आनन्दघन)]]
* [[vipaścit|vipaścit (विपश्चित)]]
* [[sva-tattvāvagama|sva-tattvāvagama (स्वतत्त्वावगम)]]
* [[mumukṣu|mumukṣu (मुमुक्षु)]]

=== Categories (वर्गीकरण) ===
* Liberation
* Self-realization
* Fearlessness

=== Commentary (टीका) ===
This sloka highlights the essential characteristics of a '''vipaścit''', or wise person, who is described as free from sorrow ('''viśoka''') and filled with bliss ('''ānandaghana'''). This state of being results in fearlessness ('''na bibheti kutaścit'''), as the individual recognizes the illusory nature of worldly attachments and fears. The verse emphasizes that for a '''mumukṣu''' or seeker of liberation, self-realization ('''sva-tattvāvagama''') is the only true path to liberation from the entanglements of existence ('''bhava-bandha'''). The philosophy conveyed here underscores that external rituals or practices are insufficient for true liberation; inner realization is paramount.

'''

Sloka 222 - Revision history

imported>Vij: Added sloka content