imported>Vij: Added sloka content

2025-01-31T18:50:07Z

Added sloka content

New page

== Sloka 207 ==

=== Sloka (श्लोक) ===

<pre>
आनन्दप्रतिबिम्बचुम्बिततनुर्वृत्तिस्तमोजृम्भिता
स्यादानन्दमायाः प्रियादिगुणकः स्वेष्टार्थलाभोदयः ।
पुण्यस्यानुभवे विभाति कृतिनामानन्दरूपः स्वयं
सर्वो नन्दति यत्र साधु तनुभृन्मात्रः प्रयत्नं विना ॥ २0७ ॥
</pre>

=== पदच्छेद / Padaccheda ===
आनन्द-प्रतिबिम्ब-चुम्बित-तनुः 
वृत्तिः तमः-जृम्भिता 
स्यात् आनन्दमायाः प्रिय-आदि-गुणकः 
स्व-इष्ट-अर्थ-लाभ-उदयः । 
पुण्यस्य अनुभवे विभाति 
कृतिनाम् आनन्द-रूपः स्वयं 
सर्वः नन्दति यत्र साधु 
तनु-भृत् मात्रः प्रयत्नं विना ॥

=== Transliteration (लिप्यांतरण) ===
ānanda-pratibimba-cumbita-tanuḥ vṛttiḥ tamaḥ-jṛmbhitā 
syād ānandamāyāḥ priyādi-guṇakaḥ sva-iṣṭa-artha-lābha-udayaḥ | 
puṇyasya anubhave vibhāti kṛtinām ānanda-rūpaḥ svayaṁ 
sarvaḥ nandati yatra sādhu tanu-bhṛt mātraḥ prayatnaṁ vinā ||

=== Translation (अनुवाद) ===
The state of bliss, touched by happiness, dispels ignorance, appearing in those worthy; where all rejoice effortlessly.

=== Word-by-Word Meaning (अन्वय के साथ शब्दार्थ) ===
{| class="wikitable"
|-
! Sanskrit (संस्कृत) !! English Meaning (अर्थ) !! Hindi Meaning (हिंदी अर्थ)
|-
| आनन्द (ānanda) || bliss || आनंद
|-
| प्रतिबिम्ब (pratibimba) || reflection || प्रतिबिंब
|-
| चुम्बित (cumbita) || touched || चूमा हुआ
|-
| तनु (tanuḥ) || body || शरीर
|-
| वृत्तिः (vṛttiḥ) || state || अवस्था
|-
| तमः (tamaḥ) || ignorance || अज्ञान
|-
| जृम्भिता (jṛmbhitā) || dispelled || दूर हुआ
|-
| स्यात् (syāt) || should be || होना चाहिए
|-
| आनन्दमायाः (ānandamāyāḥ) || of the nature of bliss || आनंदमय
|-
| प्रिय (priya) || dear || प्रिय
|-
| आदि (ādi) || and others || आदि
|-
| गुणकः (guṇakaḥ) || qualities || गुण
|-
| स्व (sva) || own || अपना
|-
| इष्ट (iṣṭa) || desired || इच्छित
|-
| अर्थ (artha) || purpose || उद्देश्य
|-
| लाभ (lābha) || gain || लाभ
|-
| उदयः (udayaḥ) || arising || उदय
|-
| पुण्यस्य (puṇyasya) || of virtue || पुण्य का
|-
| अनुभवे (anubhave) || in experience || अनुभव में
|-
| विभाति (vibhāti) || shines || चमकता है
|-
| कृतिनाम् (kṛtinām) || of the worthy || कृतियों का
|-
| रूपः (rūpaḥ) || form || रूप
|-
| स्वयं (svayaṁ) || self || स्वयं
|-
| सर्वः (sarvaḥ) || all || सभी
|-
| नन्दति (nandati) || rejoices || आनंदित होते हैं
|-
| यत्र (yatra) || where || जहां
|-
| साधु (sādhu) || graciously || अच्छे से
|-
| तनु-भृत् (tanu-bhṛt) || embodied beings || शरीरधारी
|-
| मात्रः (mātraḥ) || mere || मात्र
|-
| प्रयत्नं (prayatnaṁ) || effort || प्रयास
|-
| विना (vinā) || without || बिना
|}

=== कर्ता-क्रिया-विधान / S-V-O Tuples ===
{| class="wikitable"
|+ कर्ता-क्रिया-विधान / Subject-Verb-Object (S-V-O) Tuples
! कर्ता (Subject) !! क्रिया (Verb) !! विधान (Object) !! अंग्रेज़ी अनुवाद / English Translation !! हिंदी अनुवाद / Hindi Translation
|-
| वृत्तिः || स्यात् || आनन्दमायाः प्रियादिगुणकः || The state should be of the nature of bliss and qualities like dear. || अवस्था आनंदमय और प्रिय गुणों वाली होनी चाहिए।
|-
| पुण्यस्य || विभाति || कृतिनामानन्दरूपः || The form of bliss shines in the experience of the virtuous. || पुण्य के अनुभव में कृतियों का आनंद रूप चमकता है।
|-
| सर्वः || नन्दति || प्रयत्नं विना || All rejoice without effort. || सभी बिना प्रयास के आनंदित होते हैं।
|}

=== Important Concepts (महत्वपूर्ण अवधारणाएँ) ===
* [[ānanda|ānanda (आनन्द)]]
* [[pratibimba|pratibimba (प्रतिबिम्ब)]]
* [[tamaḥ|tamaḥ (तमः)]]
* [[kṛtin|kṛtin (कृतिन)]]

=== Categories (वर्गीकरण) ===
* Bliss
* Virtue
* Effortlessness
* Enlightenment

=== Commentary (टीका) ===
This verse elaborates on the blissful state of being, describing it as a state where happiness reflects and dispels the darkness of ignorance. It emphasizes that this bliss appears inherently in the virtuous ('''kṛtin''') who are naturally endowed with auspicious qualities ('''priya-ādi-guṇaka''') and effortlessly gain their desired objectives ('''sva-iṣṭa-artha-lābha-udaya'''). In such a state, all beings naturally rejoice ('''nandati''') without any effort, highlighting the effortless joy that characterizes true understanding and virtue. '''Ānanda''', as a reflection upon consciousness, provides a pathway to transcendental reality, where the soul recognizes its own divine nature.

'''

Sloka 207 - Revision history

imported>Vij: Added sloka content