https://iks.bhu.edu.in/index.php?action=history&feed=atom&title=Sbg_2.59_scanand 2026-04-17T23:35:44Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.44.3 https://iks.bhu.edu.in/index.php?title=Sbg_2.59_scanand&diff=5274&oldid=prev 2025-12-03T12:05:43Z

<p>Added {content_identifier} content</p> <p><b>New page</b></p><div>Sanskrit Commentary By Sri Anandgiri<br /> ।।2.59।।इन्द्रियाणां विषयेभ्यो वैमुख्येऽपि तद्विषयरागानुवृत्तौ कथं प्रज्ञालाभः स्यादिति शङ्कते<br /> तत्रेति।<br /> व्यवहारभूमिः सप्तम्यर्थः। विषयाननाहरतस्तदुपभोगविमुखस्येत्यर्थः। रागश्चेन्नोपसंह्रियते न तर्हि प्रज्ञालाभः संभवति रागस्य तत्परिपन्थित्वादिति मत्वाह<br /> स कथमिति।<br /> रागनिवृत्त्युपायमुपदिशन्नुत्तरमाह<br /> उच्यत इति।<br /> विषयोपभोगपराङ्मुखस्य कुतो विषयपरावृत्तिस्तत्परावृत्तिश्चाप्रस्तुतेत्याशङ्क्याह<br /> यद्यपीति।<br /> निराहारस्येत्यस्य व्याख्यानमनाह्रियमाणविषयस्येति। यो हि विषयप्रवणो न भवति तस्यात्यन्तिके तपसि क्लेशात्मके व्यवस्थितस्य विद्याहीनस्यापीन्द्रियाणि विषयेभ्यः सकाशाद्यद्यपि संह्रियन्ते तथापि रागोऽवशिष्यते स च तत्त्वज्ञानादुच्छिद्यत इत्यर्थः। रसशब्दस्य माधुर्यादिषड्विधरसविषयत्वं निषेधति<br /> रसशब्द इति।<br /> वृद्धप्रयोगमन्तरेण कथं प्रसिद्धिरित्याशङ्क्याह<br /> स्वरसेनेति।<br /> स्वेच्छयेति यावत्। रसिकः स्वेच्छावशवर्ती रसज्ञो<br /> <br /> <br /> विवक्षितापेक्षितज्ञातेत्यर्थः। कथं तर्हि तस्य निवृत्तिस्तत्राह<br /> सोऽपीति।<br /> दृष्टिमेवोपलब्धिपर्यायां स्पष्टयति<br /> अहमेवेति।<br /> रागापगमे सिद्धमर्थमाह<br /> निर्बीजमिति।<br /> ननु सम्यग्ज्ञानमन्तरेण रागो नापगच्छति चेत्तदपगमादृते रागवतः सम्यग्ज्ञानोदयायोगादितरेतराश्रयतेति नेत्याह<br /> नासतीति।<br /> इन्द्रियाणां विषयपारवश्ये विवेकद्वारा परिहृते स्थूलो रागो व्यावर्तते ततश्च सम्यग्ज्ञानोत्पत्त्या सूक्ष्मस्यापि रागस्य सर्वात्मना निवृत्त्युपपत्तेर्नेतरेतराश्रयतेत्यर्थः। प्रज्ञास्थैर्यस्य सफलत्वे स्थिते फलितमाह<br /> तस्मादिति।</div>

imported>Vij